Κατακαλόκαιρα δεν έχω όρεξη να ασχοληθώ με τα πολιτικά μας
πράγματα,
αν και θα έπρεπε με τα όσα έγιναν,
γίνονται και θα γίνουν.
Είπα,
λοιπόν, να γράψω κάτι για μια από τις λίγες γυναικείες μονές που υπάρχουν
στην
Ελλάδα και η οποία, σε γενικές γραμμές,
δεν είναι πολύ γνωστή στο ευσεβές
κοινό.
Μιλώ λοιπόν για την Ιερά Μονή της «Παναγίας της Κρεμαστής» ή
«Κρεμαστής».
Η Μονή βρίσκεται στην Ηλεία 15 χιλ. βόρεια του
Πύργου και κοντά στο χωριό μου,
το Λαμπέτι, και κοντύτερα σε ένα βορειότερο
χωριό το Λάνθι.
Είναι κτισμένη στην τρύπα ενός αμμόβραχου και τα κελιά
κρέμονται κυριολεκτικά στον αέρα.
Είναι απορίας άξιον πώς δεν έχουν
κατρακυλήσει από τότε το 2007 που πέρασε η φωτιά
και δεν άφησε τίποτα όρθιο.
Οι
ελάχιστοι θάμνοι που έχουν φυτρώσει δεν είναι ικανοί να κρατήσουν το έδαφος,
όπως βλέπετε και στην φωτογραφία.
Όπως μου έλεγε ο παππούς μου, ο γερο-Γιώργης ο
Πένταρης,
ο οποίος είχε πολεμήσει στους Βαλκανικούς πολέμους ως ιππέας,
η
εικόνα της Παναγίας στην οποία είναι αφιερωμένη η μονή πήγε σε ένα βουνό
απέναντι από τα κτήματά μας, στον Μάραθο. Το βουνό το λένε «κορακόβραχο»
γιατί
το σούρουπο χιλιάδες κοράκια έκαναν βόλτες
πάνω από το βουνό μέχρι να
κουρνιάσουν. Η συγκέντρωση των κοράκων
ήταν σήμα ότι έπρεπε να σχολάσουμε από
τη σκληρή δουλειά της σταφίδας
που καλλιεργούσαμε.
Στην πλευρά που είχε πάει η εικόνα,
το βράδυ
έσκαβε για να γίνει σπηλιά και να γίνει εκεί η μονή.
Τα σημάδια είναι σαφέστατα
ορατά και σήμερα γιατί, κατά περίεργο τρόπο,
σε αυτό το σημείο δεν φυτρώνει
κανένας θάμνος ή δένδρο. Πήγε όμως ένας τσοπάνης
και άναψε φωτιά να ψήσει μια
προβατίνα και η τσίκνα της προβατίνας
σε συνδυασμό με τη φωτιά έκαναν την εικόνα
της Παναγίας να πάει
στην σημερινή τοποθεσία, όπου είναι η ίδια ποιότητα του
εδάφους,
στο ίδιο ύψος του βουνού και ό ίδιος προσανατολισμός όπως και στον
κορακόβραχο.
Και ποιος προσανατολισμός νομίζετε ότι είναι αυτός;
Αν βάλετε την
πλάτη σας στην πόρτα της μονής το βλέμμα σας πάει
στην Κωνσταντινούπολη!!!
Έγινε λοιπόν εκεί η μονή και προόδευσε με πολλές
καλόγριες.
Μια εξ αυτών ήταν και θεία μου, η Νεκταρία κατά κόσμον Αντιγόνη.
Η
νυν ηγουμένη της μονής, που ήταν γειτόνισσα μου στο χωριό,
έχει κάνει αρκετά
πράγματα για την πρόοδο της μονής.
Θυμάμαι όταν ήμασταν μικρά και οι γονείς μας
άφηναν μόνα, όπως όλα τα παιδιά της εποχής, για να πάνε στις σταφίδες, μας
πρόσεχε ως νεαρή τότε μαθήτρια του γυμνασίου και μας ρήμαζε στις μπάτσες γιατί
δεν τρώγαμε το «μαύρο χαβιάρι» που είχε αφήσει η μάνα που ήταν μαύρες ελιές,
ψωμί ξερό και φακές.
Η Παναγία της Κρεμαστής γιορτάζει στις 23
Αυγούστου και
γίνεται θρησκευτική πανήγυρη. Θυμάμαι την δεκαετία του 1970
γινόταν
και «εμποροζωοπανήγυρις» με ξαγρύπνιες, λειτουργίες και δοξολογίες.
Η
γουρνοπούλα σπέσιαλ στην ημερήσια διάταξη, αγοραπωλησίες γαϊδάρων,
αλόγων,
αρνιών και κατσικιών, χαλιών και μπιχλιμπιδιών
από περιστασιακούς εμπόρους
φαινόταν στα παιδικά μας μάτια
κάτι το περίεργο και τρελαινόμαστε να μένουμε
εκεί την νύχτα.
Η μονή σήμερα έχει ξενώνες που, αν κάποιος τηλεφωνήσει,
μπορεί
άνετα να μείνει εκεί την νύχτα και να έχει ένα απολαυστικό πρωϊνό από τις
καλόγριες.
Και ένα λεωφορείο να πάει μπορεί να τους στεγάσει για μια νύχτα.
Το
λέω αυτό για να σας παρακινήσω να κάνετε εκεί καμιά εκδρομή.
Απ’ ότι μου έλεγαν στα παλαιότερα χρόνια αν
πήγαινε κανένας κλέφτης
η εντεταλμένη καλόγρια έριχνε δυο απανωτές ντουφεκιές
με το δίκανο και πλάκωναν σε χρόνο μηδέν με τα γιοργαλήτικα
άλογα οι φύλακες
της μονής που ήταν κάτοικοι του γειτονικού χωριού Λάνθι.
Στο πανηγύρι της μονής στις 23 Αυγούστου που
προανέφερα,
στο Λάνθι είχαν πανηγύρι με όργανα (=κλαρίνα, μπουζούκι κ.τ.λ.).
Συνήθως έπαιζε το συγκρότημα του Σάκη του Κάβουρα,
ενός ωραίου μάγκα που
έμοιαζε λίγο του Μπιθικώτση.
Τον θυμάμαι με το μουστάκι ποντικοουρά, μαύρο
μαλλί με μπριγιόλ (=το ζελέ της εποχής),
μπεζ καλοκαιρινό κουστούμι και λευκά
παπούτσια σκαρπίνι με λίγο μαύρο στο πλάϊ.
Ως μειράκια (=έφηβοι ) εγώ, ο
«ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ» και άλλοι φίλοι πήγαμε
στο πανηγύρι στο Λάνθι. Ο Κάβουρας με το
συγκρότημά του κυριαρχούσε.
Στην πίστα η ντιζέζ «Κλάρα Μπερνάλ»
με το
πλουσιότατο μπούστο έκανε όλη την πλατεία να αναστενάζει.
Είχαμε μαζέψει κάτι
λεφτά από κάτι μεροκάματα στον τρύγο
και δεν έμεινε ούτε για τσιγάρο γιατί τα
ήπιαμε μπύρες.
Χωρίς λεφτά πού να πάρουμε ταξί για επιστροφή.
Κατά τις δύο τα
ξημερώματα με τα πόδια μέσα στα σκοτάδια στον χαλικόδρομο,
στην σκόνη που
σήκωναν τα ταξί ή τα ΙΧ που μετέφεραν κόσμο από την Κρεμαστή
στον Πύργο, στα
γκάβαλα από τα άλογα και τους γαϊδάρους,
διανύσαμε 14 χιλιόμετρα τραγουδώντας.
Κοιμηθήκαμε κανά δυό ώρες
και ακούραστοι πρωί-πρωί για τρύγο. Η σταφίδα έπρεπε
να μαζευτεί στην ώρα της.
Δεν σήκωνε καθυστέρηση.
Όποιος πάει στην μονή της Κρεμαστής,
θα απολαύσει
την θέα από την κορυφή του βράχου
και βέβαια θα ήταν μια άσκηση της φαντασίας
του να αναπλάσει τις εικόνες του πεδίου
που θα δει που είναι γεμάτο ελιές σε
καταπατημένο έδαφος,
οι οποίες αντικατέστησαν τα πεύκα μετά την φωτιά του 2007,
αλλά και προγενέστερες μικρότερες πυρκαγιές.
Το 2007 οι χωριανοί μου κοίταζαν
την φωτιά και την άφησαν να φτάσει στο χωριό,
μοναδικό περιστατικό στην
μακραίωνη ιστορία του χωριού,
το οποίο υπάρχει πριν το 1600 μ.χ. Το 2007 οι
κάτοικοι έβγαζαν
με τα κινητά φωτογραφίες της φωτιάς αι φώναζαν «Καραμαλούγκος»
με τα τριχίλιαρα που σχεδόν όλοι πήραν παρανόμως και δεν τα επέστρεψαν.
Να ένας
από τους λόγους που σήμερα φτάσαμε στο σημείο
να κινδυνεύουμε να γυρίσουμε στην
εποχή των «εμποροζωοπανηγύρεων».
Όποιος έχει την καλή τύχη να πάει στην Κρεμαστή,
θα έχει την ευκαιρία να δει
και το αιωνόβιο δένδρο του Αηλιά (=Αγίου Ηλία), το
οποίο βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή,
λίγο πιο πίσω από την Κρεμαστή. Εκεί είχε
κάτσει ο Κολοκοτρώνης
στην πορεία του από το Βαλτεσινίκου στη Γαστούνη
να βρει
το Σισίνη να συνεννοηθούνε τι θα κάνουνε με τον Ιμπραϊμη.
Ένας τσοπάνης της
περιοχής έσφαξε πέντε-εξη ζυγούρια (=πρόβατα άνω του ενός έτους)
και αφού
ντερλίκωσαν πήραν το Ζαφειρολάγκαδο
που δεν είναι άλλο από το αρχαίο ποτάμι
Ιάρδανος και λαγκαδιά – λαγκαδιά
έφτασαν κοντά στο Λατίφι όπου εκβάλει το
λαγκάδι και μετά δρόμο για Γαστούνη στο Σισίνη.
Η Κρεμαστή φημίζεται για τα Εγκώμια που ψάλλονται
την Μ. Παρασκευή
από την χορωδία των καλλίφωνων καλογραιών.
Γάμοι δεν γίνονται
στην Κρεμαστή,
αλλά τα βαφτίσια είναι το Must (=απαραίτητο) του γκλάμουρους
Πυργιώτη.
Μέχρι και από την Κέρκυρα έρχονται να βαφτίσουν τα παιδιά τους στην
Κρεμαστή.
Αν κατέβετε στον Πύργο για να πάτε στην Κρεμαστή και είναι και
καλοκαίρι,
θα πρέπει να το συνδυάσετε σε Σαββατοκύριακο.
Έχετε να δείτε κι άλλα μοναστήρια όπως της Σκαφιδιάς
που και αυτή είναι γυναικεία μονή του 14ου μ.Χ. αιώνος
με σπουδαίες
καλοδιατηρημένες αγιογραφίες (frescos).
Η μονή της Σκαφιδιάς είναι 200 μέτρα
μακριά από τη θάλασσα της Σκαφιδιάς
όπου στην εποχή της Ρωμαιοκρατίας στην
Ελλάδα υπήρχαν και φαίνονται σήμερα,
ειδικά λουτρά εξαγνισμού των Ρωμαίων
αυτοκρατόρων που θα πάταγαν
το πόδι τους στο ιερό Ελληνικό χώμα. Αν έρθετε, θα
τα δείτε σχεδόν δίπλα στο νερό.
Ακόμη θα έχετε την ευκαιρία να πάτε στην
μεσαιωνική εκκλησία της Φραγκαβίλας
στην Αμαλιάδα όπου έχει εξαίσια frescos,
αλλά δυστυχώς είναι καπνισμένα
από φωτιά που είχαν βάλει οι τούρκοι, αλλά και
από κεριά
γιατί οι αγράμματοι επίτροποι επιτρέπουν το άναμμα κεριών μέσα στην
εκκλησία…
Η εκκλησία χτίστηκε επί φραγκοκρατίας τον 12 αιώνα.
Οι λάτρεις των Βυζαντινών
εικόνων μπορούν να πάνε στο χωριό Άγιο Ιωάννη
στο δρόμο για το Κατάκολο, το
χωριό του υπουργού Χαϊκάλη.
Εκεί, πάνω σε ένα λόφο είναι η σχολή Βυζαντινής
αγιογραφίας.
Ουδείς τη γνωρίζει γιατί οι αχαΐρευτοι τοπικοί «άρχοντες» του
Πύργου
απαξιούν να προβάλλουν τα αξιοθέατα του Νομού.
Να φανταστείτε ότι
υπάρχουν, σήμερα που γράφω το άρθρο, στην διαδρομή
από τον Πύργο μέχρι την
Αρχαία Ολυμπία,
τουλάχιστον έξη τεράστιοι λόφοι σκουπιδιών προς θέα των 7
χιλιάδων
τουριστών ανά βδομάδα από τα κρουαζιερόπλοια που επισκέπτονται
την
Ολυμπία να δουν τον Κρόνιο λόφο, που έχει καεί από το 2007
και ακόμη δεν έχει
πλήρως αποκατασταθεί.
Οι λάτρεις του κρασιού θα έχουν την ευκαιρία να
επισκεφτούν
το κτήμα Μερκούρη στο Κορακοχώρι ή το οινοποιείο Μπριτζίκη στο
Λαντζόϊ.
Αν μείνετε βράδυ στον Πύργο θα χάσετε αν δεν φάτε ψάρια στην πλατεία
του Λαμπετίου
του χωριού μου κάτω από τα πλατάνια. Τηλεφωνάτε στον Γιάννη τον
Κάβουρα
που είναι άπαιχτος ψήστης ψαριών, σας αγοράζει τα φρέσκα ψάρια που
θέλετε
από το Κατάκολο και το βράδυ τα τρώτε ψητά στην πλατεία με ωραίο
Λαμπεταίικο κρασί
και με θέα πίνακες ζωγραφικής από το μουσείο του Λούβρου
που
έχει βάλει εκεί ο σύλλογος των Λαμπεταίων της Αθήνας.
Δεν συζητάμε την περίπτωση να πάτε για μπάνιο.
Υπάρχουν χιλιόμετρα παραλίας, υπάρχει η παραλία του Αγίου Ανδρέα
(πίσω από το
Κατάκολο), η Κουρούτα η Μύκονος της Ηλείας, η Ζαχάρω,
η Σπιάτζα, το Αρκούδι, το
Λεβεντοχώρι,
η Σκαφιδιά που μένω εγώ το καλοκαίρι και δεκάδες άλλες.
Συμπέρασμα
λοιπόν. Ελάτε να επισκεφτείτε την Ιερά Μονή Κρεμαστής,
να πάτε και στα άλλα
μοναστήρια, να φάτε γουρνοπούλα,
να κάνετε μπάνιο σε κρυστάλλινα και αγνά νερά.
Επειδή έγραψα αρκετά και ο χώρος είναι
περιορισμένος
σας παραθέτω στο τέλος τον Ίντερνετ σύνδεσμο μιας άριστης
εργασίας
των μαθητών του πρώτου ΕΠΑΛ Αμαλιάδος για τα Εκκλησιαστικά μνημεία της
Ηλείας.
Εκεί θα δείτε και την ιστορία της Κρεμαστής με λίγο διαφορετική
αφήγηση.
Καλά μπάνια, καλές μάσες, χωρίς εξαλλοσύνες γιατί
οι καιροί είναι ύποπτοι.
http://1epal-amaliad.ilei.sch.gr/autosch/joomla15/images/FILES/e-yliko/project/%
CE%95%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%
CF%83%CE%B9%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%
AC%20%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%
CE%AF%CE%B1%20%CE%97%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%
B1%CF%82.pdf
